Օզեմպիկ. հակացուցումներ և արդյունավետություն

Ի՞նչ է Օզեմպիկ -ը

Ozempic® (սեմագլուտիդ)՝ GLP-1 (գլյուկագոնանման պեպտիդ-1) ընկալիչների ագոնիստ է, գրանցված 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի բուժման համար։

Սեմագլուտիդի առանձին ձևը (Wegovy®) գրանցված է գիրության բուժման համար։

Դեղամիջոցը ներարկվում է ենթամաշկային՝ շաբաթը 1 անգամ։

Գործողության մեխանիզմ

Սեմագլուտիդը՝

• ուժեղացնում է գլյուկոզակախյալ ինսուլինի սեկրեցիան,

• նվազեցնում է գլյուկագոնի արտադրությունը,

• դանդաղեցնում է ստամոքսի դատարկումը,

• նվազեցնում է ախորժակը՝ հագեցվածության կենտրոնների վրա ազդելով,

• նպաստում է մարմնի քաշի նվազմանը։

Հենց ստամոքսի շարժունակության դանդաղումն է բացատրում գաստրոէնտերոլոգիական կողմնակի ազդեցությունների մեծ մասը։

Ցուցումներ

Օզեմպիկ (ըստ ցուցումների)

2-րդ տիպի շաքարային դիաբետ՝

• գլիկեմիայի անբավարար վերահսկման դեպքում,

• այլ շաքարնիջեցնող դեղերի հետ համակցված,

• բարձր սրտանոթային ռիսկ ունեցող պացիենտների մոտ։

Սեմագլուտիդ գիրության դեպքում (Wegovy)

• BMI ≥ 30 կգ/մ²
  կամ

• BMI ≥ 27 կգ/մ² + մետաբոլիկ բարդություններ (դիաբետ, հիպերտոնիա և այլն)։

Ապացուցված արդյունավետություն

Գլիկեմիայի վերահսկում

SUSTAIN հետազոտությունների համաձայն՝

• HbA1c-ի զգալի նվազում,

• սրտանոթային դեպքերի ռիսկի նվազում բարձր ռիսկ ունեցող պացիենտների մոտ։

Քաշի նվազում

STEP հետազոտություններում՝

• միջինում ~15% քաշի նվազում համապատասխան դեղաչափերի դեպքում,

• ազդեցությունը պահպանվում է բուժման շարունակման ընթացքում,

• դեղի դադարեցումից հետո քաշը մասամբ վերադառնում է։

Կողմնակի ազդեցություններ

Առավել հաճախ (հատկապես բուժման սկզբում)՝

• սրտխառնոց

• փսխում

• փքվածություն

• փորկապություն

• փորլուծություն

• այրոց

• ստամոքսի լցվածության զգացում

Ավելի հազվադեպ՝

• գաստրոպարեզ

• պանկրեատիտ (հազվադեպ, կապը քննարկվում է)

• լեղաքարային հիվանդություն (ավելի հաճախ արագ քաշի նվազման ֆոնին)

Կողմնակի ազդեցությունների մեծ մասը՝

• դոզակախյալ են,

• նվազում են դեղաչափի աստիճանական բարձրացման դեպքում։

Հակացուցումներ

• Վահանաձև գեղձի մեդուլյար քաղցկեղ (կամ ընտանեկան անամնեզ)

• Բազմակի էնդոկրին նեոպլաստիկ համախտանիշ տիպ 2 (MEN2)

• Հղիություն

• Ծանր գաստրոպարեզ

• Անհատական անհանդուրժողականություն

Զգուշությամբ՝

• քրոնիկ պանկրեատիտ

• արտահայտված գաստրոէնտերոլոգիական ախտանշաններ

Սեմագլուտիդ և ստամոքսաղիքային ազդեցություններ

Գաստրոէնտերոլոգիական տեսանկյունից՝

• ստամոքսի դատարկման դանդաղումը կարող է ուժեղացնել դիսպեպսիայի ախտանշանները,

• հնարավոր է ԳԷՌՀ-ի սրացում,

• զգայուն պացիենտների մոտ հնարավոր է ՍԳԱ ախտանշանների ուժեղացում,

• երկարատև ծանր սրտխառնոցի դեպքում անհրաժեշտ է վերանայել թերապիան։

Ակտիվ ստամոքսաղիքային գանգատներ ունեցող պացիենտին դեղի նշանակումը պահանջում է ռիսկի գնահատում։

Կարելի՞ է օգտագործել «ուղղակի նիհարելու համար»

Կարևոր փաստ՝

Սեմագլուտիդը դեղամիջոց է, ոչ թե կոսմետիկ միջոց։

Նշանակումը պետք է հաշվի առնի՝

• մարմնի զանգվածի ինդեքսը,

• մետաբոլիկ պրոֆիլը,

• ուղեկցող հիվանդությունները,

• ռիսկ/օգուտ հարաբերակցությունը։

Առանց կենսակերպի փոփոխության ազդեցությունը կայուն չէ։

Հաճախ տրվող հարցեր

Դադարեցումից հետո քաշը վերադառնո՞ւմ է

Այո, մասամբ վերադառնում է, եթե չեն փոխվել սննդային և վարքային սովորությունները։

Պե՞տք է ընդունել ողջ կյանքի ընթացքում

Որոշումը կայացվում է անհատապես՝ ինչպես ցանկացած քրոնիկ մետաբոլիկ հիվանդության բուժման դեպքում։

Առաջացնո՞ւմ է քաղցկեղ

Մարդկանց մոտ քաղցկեղի ռիսկի բարձրացման ապացույցներ չկան։ Սահմանափակումները վերաբերում են վահանաձև գեղձի մեդուլյար քաղցկեղին՝ կենդանիների փորձարարական տվյալների հիման վրա։

Ե՞րբ դիմել բժշկի

• 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի առկայություն,

• գիրություն մետաբոլիկ բարդություններով,

• ԱԼՏ/ԱՍՏ բարձրացում և MASLD կասկած,

• արտահայտված GI-կողմնակի ազդեցություններ,

• հղիության պլանավորում։

Ամփոփում

Սեմագլուտիդը՝

✔ արդյունավետ է դիաբետի և գիրության վերահսկման համար
✔ նվազեցնում է սրտանոթային ռիսկը
✔ նպաստում է էական քաշի կորստին

Բայց՝

⚠ պահանջում է բժշկական հսկողություն
⚠ ունի ստամոքսաղիքային կողմնակի ազդեցություններ
⚠ չի փոխարինում կենսակերպի փոփոխությանը